#sırp tarihi

dragolyub mihailoviç

sophos
(1893 - 1946) Tam adı Dragoljub Draža Mihailović, okunuşu: dragolyub draja mihailoviç
2. dünya savaşı'nda Çetniklerin (milliyetçi eski monarşist Sırplar) lideri, sırpların kurtarıcısı olan general. Čiča Draža - çiça draja '' draja amca'' olarak anılır. 2. Dünya Savaşı'nda işgalci Mihver kuvvetlerine ve Hırvat işbirlikçilerine karşı direnmiş ve Partizanlar olarak bilinen Tito'ya bağlı komünist gerillalarla savaşmıştır. tito'nun emriyle belgrad'ta idam edilmiştir.

tser muharebesi

sophos
sırpça: Церска битка, cerska bitka; almanca: Schlacht von Cer

1. dünya savaşı'nda itilaf devletlerinin ilk zaferi. sırbistan krallığı'nın, topraklarının işgal edilmesi üzerine 15 - 24 Ağustos 1914'te avusturya-macaristan imparatorluğu ile yaptığı ve kazandığı 1.dünya savaşı muharebesi.

ismini sırbistan'da bulunan muharebenin yapıldığı ''tser'' (Цер, cer) isimli dağdan alır. muharebe sırasında; Stepa Stepanoviç sırp ordusunun, Oskar Potiorek avusturya-macaristan ordusunun komutanıdır. I. Aleksandar sırbistan krallığı'nın başındadır.

zaferin anısına marş na drinu isimli muhteşem marş bestelenmiştir.

***bu muharebe hakkında türk kaynaklarında bilgiye rastlayamadım.

republika srpska krajina

sophos
Република Српска Крајина (republika srpska krayina - Krayina Sırp Cumhuriyeti) veya kısaca Крајина (krayina)
yugoslavya sosyalist federal cumhuriyeti parçalandıktan sonra, 1991-1995 tarihleri arasında, günümüzdeki hırvatistan topraklarında kalan yerde kurulan ve tanınmayan sırp devleti. en büyük şehri vukovar, başkenti knin'di.

hemen herkes bilir nikola tesla'nın hırvatistan'da doğmuş bir sırp olduğunu. günümüzde hırvatistan toprakları olan yerde tesla gibi bir çok sırp yaşıyordu, yugoslavya parçalandıktan sonra 1991'de buradaki sırplar kendi cumhuriyetini kurdu.

4 Ağustos 1995 tarihinde ise hırvatların, amerikan askerleriyle ve nato'yla ''BM Barış Gücü''nün ses çıkarmaması Fırtına Harekatı'nı düzenleyerek, 2.500'e kadar Sırpı öldürdü. günümüzde hırvatistan'da kalan topraklarda yaşayan yaklaşık 220.000'ini ise topraklarından sürdü ve krayina sırp cumhuriyeti yıkıldı.


günümüz hırvatistan'ında kalan bölgedeki sırplara yapılan etnik temizlik hakkında bir itiraf. http://www.krajinaforce.com/dokumenti/how_I_murdered_Serbs_in_Lika.html (linkte yazan lika, nikola tesla'nın doğduğu yer, yukarıda bahsettiğim gibi eskiden beri burada sırplar yaşıyormuş, hırvatlar etnik temizlik yapana dek.)



İ. petar

sophos
(d. 1844 - ö. 1921) (sırpça: Петар I Карађорђевић)
Karađorđević (kara yorgi) hanedanından, 1903 ve 1918 yılları arasında sırbistan kralı ve I. Dünya Savaşı sonrasından (1918) ölümüne (1921) dek Sırp, Hırvat ve Sloven kralı.
sırbistan krallığı'nın son kralıdır.

Karađorđe'nin (kara yorgi) torunu, knez aleksandar karacorceviç ile persida karacorceviç'in çocuklarından biriydi. ailesiyle birlikte yurt dışında yaşıyordu. Fransa-Prusya savaşı'nda Fransız ordusunda savaştı. Osmanlı İmparatorluğu'na karşı Bosna-Hersek'in ayaklanmasına Petar Mrkonjić takma ismiyle bir gönüllü olarak katıldı.
1883'te Prens Nikola'nın kızı KaradağPrenses Zorka ile evlendi. beş çocuğu oldu.
babasının ölümünden sonra, Petar, Karađorđević hanedanlığının başına geçti. Mayıs 1903'te aleksandar obrenoviç'i devirip öldürmesinden sonra sırbistan kralı seçildi. Kral olarak, ülkenin anayasal düzenini savundu.

balkan savaşları'nda sırp ordusunun en üst komutanıydı. yaşından dolayı 24 haziran 1914'te kraliyet güçlerini oğlu aleksandar'a teslim etti. Döneminde Sırbistan'ın askeri başarısından dolayı sırplar ona ''Краљ Петар I Ослободилац'' (kral ı. petar kurtarıcı) derler.

kara yorgi

sophos
Kara Yorgi Petroviç (Sırpça: Црни Ђорђе/Карађорђе - Crni Đorđe/Karađorđe (okunuşu: tsrni corce, karacorce);

1768 – 1817 yılları arasında yaşamış,
Osmanlı İmparatorluğu'na karşı Birinci Sırp Ayaklanması'nın lideri ve sonradan bağımsızlığını kazanan Sırbistan'ı uzun süreler yöneten Karađorđević Hanedanı'nın atası, sırp kahramanlarından biri.

19. yüzyılın başlarında sırbistan, osmanlı devleti, avusturya-macaristan ve rusya'nın bölgedeki güç çekişmelerine sahne oldu.
bölge devamlı savaş halinde kaldı ve sınırlar sürekli el değiştirmeye başladı. fransız ihtilali'nin avrupa'ya getirdiği özgürlük rüzgarları balkan halklarını da etkilemişti.
avusturya ve rusya buradaki halkı osmanlı egemenliğine karşı kışkırtıyorlardı. bunun yanı sıra kaldırılmalarından önceki son yıllarını yaşayan yeniçeriler müslüman ve hristiyan halka karşı çok kötü davranarak halkı iyice bezdiriyorlardı; bu ortamda sırplar ayaklandılar. sıradan bir domuz çobanı olan kara yorgi bu ayaklanmanın önderi oldu.
isyancılar birçok kasabaları ellerine geçirdiler ve belgrad'ı kuşattılar. osmanlı padişahı ııı. selim isyancılarla pazarlığı denedi ama sonuç alamadı.

Kara Yorgi komutasındaki isyancılar Rusya'dan aldığı destekle 13 Aralık 1806 tarihinde Belgrad'ı ele geçirdi.

1806-1812 Osmanlı-Rus Savaşı sırasında Belgrad isyancıların elinde kaldı.

bu arada osmanlı devleti'nde kabakçı mustafa isyanı çıktı ve saltanat iki defa el değiştirdi.
sonunda ıı. mahmut'un uzun süren saltanatı başladı.
28 eylül 1812 tarihinde osmanlılarla ruslar arasında bükreş antlaşması imzalandı ve savaş sona erdi.
rusların fransa'yla devam eden savaşından da yararlanan osmanlılar sırbistan'daki isyancıları yenerek belgrad'ı tekrar ellerine geçirdiler. kara yorgi 21 eylül 1813'de diğer isyancılarla birlikte canını kurtarmak için avusturya'ya kaçtı; Fakat Miloş Obrenoviç Sırbistan'da kaldı.

kara yorgi avusturya'dan besarabya'ya geçti. osmanlılara karşı isyan eden yunanlıların kurduğu filiki eterya derneği üyeleri ile tanıştı. onların yardımıyla 28 haziran 1817'de tekrar sırbistan'a girdi fakat bu arada sırp isyancıları arasında sırbistan'da kalarak ikinci bir sırp isyanına önderlik yapmış olan miloş obrenoviç osmanlılarla bir anlaşmaya varmış ve kendini sırp prensi olarak kabul ettirtmişti. kara yorgi'yi kendine rakip olarak görmek istemeyen miloş obrenoviç, kara yorgi'yi sırbistan'a geri gelmesinden kısa bir süre sonra 1817 yılında öldürttü.
Sırpların kurduğu Sırp Prensliği önce Osmanlı Devleti'nin denetimi altında yaşadı. 1867 yılına kadar Osmanlılar Belgrad'da bir birlik bulundurmaya devam ettiler. 1878 yılındaki Berlin Antlaşması'yla Sırbistan tamamen bağımsız oldu ve 1882 yılında Sırbistan Krallığı ilan edildi.

Miloş Obrenoviç o tarihten sonra Sırbistan'da iktidarı eline geçirdi ama Kara Yorgi ailesinin Sırbistan'daki etkinliği sona bulmadı. Kara Yorgi'nin çocukları ve torunları Karacorceviç Hanedanı'nı oluşturdular. Miloş Obrenoviç'in çocuk ve torunları da Obrenoviç Hanedanı'nı oluşturdular. 1945 yılında Sırbistan'da monarşinin sona ermesine kadar krallık defalarca Karacorceviç ve Obrenoviç hanedanları arasında el değiştirdi.

ayrıca (bkz:ikinci Sırp Ayaklanması) (bkz:miloş Obrenoviç)

vidovdan

sophos
(kiril alfabesiyle: видовдан) sırp milli ve dini bayramı.
aziz vitus'un günü olan dini bayram ile birinci kosova savaşı'nın anma günü olan milli bayramın birleşimidir, savaştaki yenilginin, ölen sırp kahramanlarının ve ı. kosova savaşı'nda ölen prens lazar'ın yasını tutarlar, miloş obiliç'in ı.murat'ı öldürmesini kutlarlar. 28 haziran'da kutlanır.

bu günden dolayı 1881'de Avusturya-Macaristan ile Sırbistan arasında gizli ittifak imzalanması, 1914'te Avusyurya-Macaristan Veliaht Prensi Ferdinand'ın Saraybosna'da suikaste uğraması, 1921'de Sırp kral I. Aleksandar'ın Sırp Krallığı Anayasası'nın ilan etmesi, 1989'de Sırp lider Slobodan Miloseviç'in Gazimestan'daki konuşması gibi önemli olaylar da 28 Haziran'da meydana gelmişti.

miloş obiliç

sophos
(Sırpça: Милош Обилић , latin alfabesiyle: Miloš Obilić)
1. kosova savaşı sonunda padişah ı.murat'ı öldüren Sırp kahramanı.

türklerin anlattığına göre; ı. murat çarpışma bitince savaş meydanında atıyla gezerken, ölü taklidi yapan obiliç birden fırlayarak ı.murat'ı hançerler.
sırpların anlattığına göre; ı.murat otağındayken, osmanlı askeri kılığında otağa giren obiliç, ı.murat'ın yanına yaklaşır ve onu hançerler, öldürür.